Masterclass · deel 1
Wie wordt kampioen?
College #5 — Acht landen, één denkfout.
Laat me het op het bord zetten. Bovenaan staan er drie dicht bij elkaar: Spanje 15,1%, Frankrijk 14,9% en Engeland 11,2%. Daaronder een peloton: Brazilië 8,5%, Argentinië 8,3%, Portugal 8,1%, Duitsland 5,4%, Nederland 3,9%.
Dat is de kans om het hele toernooi te winnen. Maar een poule win je niet met de kans — je wint ’m met het verschil tussen de kans en wat iedereen om je heen kiest.
En daar gebeurt iets opvallends. Spanje heeft ongeveer 15% kans, maar wordt door ruim 1 op de 4 deelnemers gekozen. Als Spanje wint, heeft een kwart van je poule precies hetzelfde — je schiet er nauwelijks mee op. Eén streepje, gedeeld door duizend.
| Land | Kans | Hoe vaak gekozen | Oordeel |
|---|---|---|---|
| Spanje | 15,1% | 27% | Te vaak gekozen |
| Frankrijk | 14,9% | 20% | Te vaak gekozen |
| Engeland | 11,2% | 14% | In balans |
| Brazilië | 8,5% | 9% | In balans |
| Argentinië | 8,3% | 8% | In balans |
| Portugal | 8,1% | 4% | ★ Slim — weinig gekozen |
| Duitsland | 5,4% | 5% | In balans |
| Nederland | 3,9% | 13% | ⚠ Ruim 3× te vaak gekozen |
Kijk dan naar het peloton. Portugal: 8,1% kans, maar slechts 4 op de 100 mensen kiest het. De kans is dus tweemaal zo groot als de populariteit. Brazilië en Argentinië zitten netjes in balans — geen straf, geen premie.
De les van vandaag
In een kleine poule (onder de 25) mag je gerust de favoriet pakken — daar wint de massa-keuze gewoon. In een grote poule (boven de 100) is een land kiezen dat sterk is maar weinig gekozen wordt — Portugal is het schoolvoorbeeld — rekenkundig de slimmere zet. Niet omdat het vaker wint, maar omdat je bij winst bijna alleen staat.
En Nederland? Dat bewaar ik voor het derde college. Daar zit de grootste denkfout van het hele toernooi.
Cirkeltje rond Portugal. Dit is mijn stand van 4 juni; de live kansen staan op /kampioen. “Hoe vaak gekozen” is een onderbouwde schatting.